GM003 Buchten - Dorpstraat 48-50 : Woonhuis / Café
Het betreft een fors vrijstaand pand op de hoek van de Dorpstraat en de Spoorstraat.
Locatie: Buchten, Dorpstraat 48-50
51° 2' 39" NB, 5° 48' 27" OL
Gemeentelijk monument: 003
Kadaster: BOR00-H-751
Bouwstijl:
Bouwhistorie: Het betreft een fors vrijstaand pand op de hoek van de Dorpstraat en de Spoorstraat. Het staat op een beperkte verkaveling en maakt deel uit van de historische bebouwingstructuur van Buchten. In het gebouw zijn twee horeca-gelegenheden en een bovenwoning ondergebracht.
Exterieur: Het gebouw bestaat uit een hoofdgebouw een min of meer rechthoekige plattegrond met drie bouwlagen onder een plat dak. Dit gebouw is aan de beide straatzijden zo verlevendigd en op onderdelen verbijzonderd, dat een heel plastisch en divers beeld is ontstaan. Zo zijn er op de derde bouwlaag verschillende delen voorzien van zeer steile schuine dakvlakken met pannen. Aan de achterzijde is het pand over de volle breedte voorzien van een steil dakvlak zodat daar eerder sprake is van twee bouwlagen met een zolder. Linksachter is een bouwvolume van één bouwlaag met een plat dak dat onderdeel uitmaakt van de architectuur van het huis langs de Spoorstraat. Rechtsachter is een bouwvolume van twee bouwlagen aanwezig met een plat dak, dat iets terugligt en minder prominent aanwezig is. Beide aanbouwen behoren tot de oorspronkelijke opzet van het café. Dit geldt niet voor de aanbouw middenachter van één bouwlaag met een zadeldak haaks op de Dorpstraat. Naast de genoemde platte daken zijn er ook verschillende dakvlakken met Tuile du Nord pannen. Aan de linker zijde en achter zijn ze rood, rechts en voor grijs (met enkele rode reparatiepannen). Het pand is opgetrokken gele baksteen, gemetseld in halfsteens verband en terugliggend gevoegd met een gele mortel. De onderzijde is uitgevoerd in paarse trasraamklinkers die gewoon met een grijze mortel zijn gevoegd. Op de hoek van het huis is op de begane grond in de hoekige nis, overdekt door de ronde betonnen luifel de voordeur van het café aangebracht. Voor de deur is een eveneens rondlopend bakstenen stoepje aanwezig. De deur zelf is van hout binnen een houten kozijn op een hardstenen dorpel. Aan de bovenzijde is een halfsteens rollaag. De deur heeft boven een grote glasruit en daarvoor een smeedijzeren rooster in Amsterdamse School-vormen. Op het glas de naam van het café: ‘SportCafé Central’. Links van de deur hangt een houten informatiekast. Rechts is de brievenbus aangebracht. Rondom de nis zijn buitenlampen, bierreclame en de naam van het café aangebracht in recente vormentaal. Op de verdieping is een inpandig balkon. De borstwering daarvan vormt op de hoek de enige doorlopende verbinding van het metselwerk van beide gevels. De bovenzijde is afgedekt met keramische tegels. Op het balkon komt een houten deur uit binnen een houten kozijn. De deur heeft boven een glasruit. Het balkon wordt overhuifd door een rondlopende betonnen luifel. Op de tweede verdieping is maar één centraal geplaatst venster met een ongedeeld houten raam, onder een bakstenen rollaag. Boven het venster zijn twee uitstekende witgeschilderde betonnen banden aangebracht ter versiering. De geveltop met de twee pinakels is afgedekt met keramische elementen. De gevel aan de Dorpstraat sluit links aan op de ronde hoek van het gebouw. De gevel is asymmetrisch van opzet en kent ook geen bijzondere geleding. Het linker deel van de gevel vormt een rechthoekig vlak, aan de bovenzijde begrensd door een ver uitstekend witgeschilderd boeiboord van een plat dak. Daarboven bevindt zich nog een strook van het schilddak aan de straatzijde dat hier drie pannen hoog is. Dit loopt links aan op de pinakel, rechts gaat het over in het dakvlak van het tussenlid dat de volle hoogte van de verdieping beslaat. Op de begane grond heeft dit deel van de gevel twee vensters van het café, met vaste onderen bovenramen gescheiden door een kalf. De bovenramen hebben rechthoekig glas-in-lood met wit figuurglas. De kozijnen zijn van hout en sluiten aan de bovenzijde aan op de omlopende betonnen luifel. Aan de onderzijde zijn keramische raamdorpelstenen aangebracht en een ijzeren beugel ter bescherming van het glas (tegen fietsen). Tussen beide vensters is een houten mededelingenkast aangebracht. Op de verdieping is een venster aanwezig met twee draairamen en een vaste stijl. De houten ramen zijn ongedeeld. Er zijn keramische raamdorpelstenen en een halfsteens rollaag. Op de tweede verdieping zit tegen de overstek van het platte dak een venster met twee draairamen dat qua uitvoering gelijk is aan dat op de verdieping, alleen half zo hoog. Onder het venster is een zinken goot met houten omtimmering aanwezig, alleen voor de sier. Rechts hoekt deze om naar het dakvlak van het tussenlid. Zowel deze goot als het dakoverstek daarboven hebben links twee gekoppelde gootklossen, eveneens alleen voor de sier. Links op de gevel van de verdiepingen zit tegen de hoek een ronde, houten mast aan die mogelijk onderdeel is geweest van een uithangbord. Rechts van het beschreven gevelvlak is een tussenlid aanwezig met het al genoemde dakschild al bovenbeëindiging dat de overgang vormt naar het rechter iets terug liggende gevelvlak. Op de begane grond is een groot etalagevenster aanwezig boven een borstwering dat nog in het vlak van het linker deel ligt. De betonnen luifel vormt ook hier de bovenbeëindiging. Rechts springt de gevel terug en ook hier is een deel van de etalage aanwezig. Op de verdieping is een rechthoekig balkon. Het muurwerk van de borstwering ligt in hetzelfde vlak als dat van de begane grond en springt dus rechts terug. Hij is afgedekt met keramische stenen. Aan de voorzijde is een lichtbak aangebracht met de tekst: ‘Friture “Marlie”’. Boven het balkon is een ver uitstekende rechthoekige betonnen luifel aanwezig. In de achterwand heeft het balkon links een houten deur met bovenruit in een houten kozijn en rechts een venster met twee draairamen, gelijk aan de andere verdiepingsvensters. Boven de luifel is een blinde strook metselwerk aanwezig onder de uitstekende zinken goot met witte houten omtimmering. Het dakschild heeft een houten dakkapel met twee draairamen overeenkomstig de al beschreven vensters. Het geveldeel rechts tenslotte is rechthoekig en springt zoals gezegd een kleine meter terug. Aan de onderzijde is een gemetselde stoep met een afgeronde hoek rechts, qua uitvoering gelijk aan de stoep links op de hoek, boven het uitspringende deel van het platte dak met een wit houten boeiboord. Links staat tegen het tussenlid een pinakel, als de pinakels op de hoek. De begane grond heeft aan de bovenzijde de doorlopende betonnen luifel en twee deuren – links naar de friture, rechts naar het woonhuis. De laatste heeft een hardstenen onderdorpel. Zowel op de verdieping als de tweede verdieping heeft het huis vier gekoppelde lichtspleten met glas-in-lood in rechthoekige vormen en groen figuurglas. De vier ruiten zijn onder en boven gekoppeld door keramische raamdorpelstenen en rollagen. Verticaal zijn beide raampartijen ook gekoppeld doordat het tussenliggende muurvlak enkele centimeters terug is gelegd. Deze gevel sluit rechts aan op de al beschreven hoekgevel. Links loopt het gevelvlak op de begane grond over in die van de eenlaags aanbouw, waarmee hij een architectonische eenheid vormt. Zo loopt ook de betonnen luifel door tot aan de achtergevel van het huis. Op de begane grond zijn vijf vensters aanwezig, twee smallere links in de aanbouw en drie bredere rechts. De vormgeving is gelijk aan de cafévensters in de voorgevel. De flinke dakoverstek boven de eenlaags aanbouw is van hout met een aluminium lijstje. De verdieping heeft twee vensters gelijk aan dat in de voorgevel. Op de tweede verdieping is links een dakschild aanwezig met goot, rechts schiet het muurwerk hoger door en zijn drie vensters aangebracht met enkele ramen, ingeklemd tussen een siergoot onder en de dakoverstek daarboven. De maatvoering en uitvoering van goten en overstekken is hier gelijk aan die in de voorgevel. Ook hier loopt het dakschild links drie pannen hoog over het rechter deel door om aan te lopen op de pinakel op de hoek.
Bijzonderheden: De oorspronkelijke schuiframen van het café, het glas-in-lood in de vier gekoppelde lichtspleten, de betonluifels en de keramische elementen waarmee de gevels zijn afgedekt.